Vragen & antwoorden opschalingsplan bron- en contactonderzoek COVID-19

Hieronder vindt u vragen en antwoorden per onderwerp. Door op een onderwerp in het linker menu te klikken komt u direct bij de vragen en antwoorden over dat onderwerp.

Vragen over het opschalingsplan


Waarom is er een opschalingsplan?
Als we het coronavirus onder controle willen krijgen en houden, dan is uitgebreid testen en bron- en contactonderzoek een belangrijke voorwaarde. Vanaf juni worden alle mensen met ziekteverschijnselen die passen bij het coronavirus (hoesten, en/of neusverkoudheid en/of koorts) daarom laagdrempelig getest door de GGD. De GGD’en hebben samen, in afstemming met het RIVM en het ministerie van VWS, een plan gemaakt dat ervoor zorgt dat zij vanaf juni klaar staan om al deze testen en bron- en contactonderzoeken per dag te kunnen doen.

Wat staat er in het opschalingsplan?
In het opschalingsplan staat hoe de GGD’en klaar zijn om vanaf juni bron- en contactonderzoek uit te voeren. In dat plan staat onder andere hoeveel testen er de komende tijd per maand afgenomen kunnen worden. Hoeveel besmette mensen we verwachten te vinden. Hoeveel bron- en contactonderzoek we verwachten te gaan doen (want iedere besmette persoon betekent een bron en contactonderzoek). En hoeveel mensen we daarvoor nodig denken te hebben.

Waar zijn de cijfers op gebaseerd?
Wij baseren ons op het testbeleid van het kabinet en vervolgens op de cijfers van het RIVM. Zij maken aan de hand van hun kennis en kunde onder andere de inschattingen van hoeveel procent van de mensen die zich iedere maand met klachten zullen melden, het besmettingspercentage is.

Hoe gaan de GGD’en opschalen
GGD’en zijn op het gebied van infectieziektebestrijding gewend in korte tijd uit te breiden. Sinds het begin van de corona-uitbraak zijn de GGD’en met een factor 3 opgeschaald (van ongeveer 250FTE naar 620FT). We kiezen voor een zogenaamde intelligente opschaling, mensen moeten niet achter een telefoon zitten terwijl er geen vragen binnenkomen. Iedere medewerker moet op het juiste moment en op de juiste plek inzetbaar zijn. We zorgen er daarom voor dat op het moment dat we mensen nodig hebben, deze direct ingezet kunnen worden.

Hoe werkt dit in de praktijk? Alle GGD’en hebben een team infectieziektebestrijding. Die teams zijn op dit moment al flink uitgebreid, met mensen binnen de GGD (van andere teams) of buiten de GGD (bijvoorbeeld door opgeleide studenten, vrijwilligers en uitzendkrachten). Ook regionaal schalen de GGD’en maximaal op met de inzet van regionale partners, zoals bijvoorbeeld callcenters waar al eerder mee gewerkt werd. Daarnaast kunnen de regionale GGD’en, indien nodig, gebruik maken van de landelijke partijen waarmee GGD GHOR Nederland afspraken maakt.

Wie zijn de externe partijen waar jullie mee gaan werken?
We hebben een twintigtal aanbiedingen gekregen van partijen die ons hun hulp aanboden. Deze hebben we langs een rij criteria gelegd (denk aan: expertise, aantal beschikbare fte, snelheid van opschalen, duur van beschikbaarheid, beschikking over eigen faciliteiten etc). Op basis hiervan hebben wij drie partijen geselecteerd waar we nu verkennende gesprekken mee voeren. Totdat die zijn afgerond, maken we deze partijen niet bekend.

Wat is het ‘nazorgteam’ dat in het plan genoemd wordt?
In Nederland vertrouwen we op de eigen verantwoordelijkheid van mensen. Ook hebben we de ervaring dat mensen over het algemeen heel netjes omgaan met de adviezen of regels die ze van hun GGD krijgen. Ter ondersteuning van die eigen verantwoordelijkheid komt er een nazorgteam. Een nazorgteam van enkele honderden vrijwilligers zal op maat mensen bellen met als doel het monitoren van de mogelijke verdere ontwikkeling van ziekteverschijnselen én om zicht te houden op de mate waarin (mogelijk) geïnfecteerden zich houden aan de afspraken.

Vragen over kerngetallen


Hoeveel testen worden er gedaan vanaf juni?

Vanaf juni kunnen in Nederland tot maximaal 30.000 mensen getest worden. We verwachten dat er in het najaar een forse stijging zal zijn, onder meer doordat dan het griepseizoen begint en er meer mensen klachten zullen krijgen die lijken op de klachten die horen bij COVID-19.

Doet de GGD alle testen?
Nee, testen worden ook afgenomen door huisartsen, ziekenhuizen en zorginstellingen. De GGD neemt grofweg 80% voor haar rekening.

Welk percentage van de mensen is naar verwachting besmet?
Volgens de RIVM berekeningen gaat dit om circa 2 tot 8 procent van de afgenomen testen.

Om hoeveel bron- en contactonderzoeken gaat het dan?
Op basis van de RIVM cijfers (2 tot 8 %) gaat het om 800 tot 2400 bron- en contactonderzoeken per dag.

Met hoeveel mensen zijn de GGD’en nu met bron- en contactonderzoek bezig
In de basis werken er ca 250 FTE bij de GGD’en aan bco. GGD’en zijn opgeschaald naar 670 FTE. De komende tijd vloeien er ook weer mensen terug naar hun gebruikelijke werk, zodat we straks uitkomen op 620 fte.

Hoeveel mensen zijn ervoor nodig om het werk vanaf juni aan te kunnen?
In totaal zijn er maximaal 3.200 FTE nodig voor bron en contactonderzoek. Dit is nodig in het bovengrensscenario (8% van de geteste mensen is besmet met het coronavirus). In het ondergrensscenario zijn er 800FTE nodig voor het doen van bron- en contactonderzoek. De GGD’en kunnen opschalen tot 1.500 FTE en landelijk kunnen we dan zorgen voor 1.700FTE extra. Het is dus afhankelijk van het aantal geteste mensen en besmettingen om te weten hoeveel mensen er nodig zijn. De GGD’en zijn in juni in ieder geval in staat om met 3.200 FTE bron- en contactonderzoek te kunnen uitvoeren.

Vragen over bron- en contactonderzoek (BCO)


Wat is bron- en contactonderzoek?
Bron- en contactonderzoek (BCO) is onderzoek dat de GGD’en uitvoeren om zo veel als mogelijk te voorkomen dat een infectieziekte, zoals op dit moment het coronavirus, zich verder verspreidt. De GGD spoort daarvoor contacten zo snel mogelijk op, informeert hen over het risico van besmetting en wijst hen op de maatregelen die genomen moeten worden om verdere verspreiding van het virus te voorkomen.

Brononderzoek
Bij brononderzoek, zoekt de GGD uit waar iemand die besmet is met het coronavirus de besmetting mogelijk heeft opgelopen. Dit doet de GGD om maatregelen te kunnen treffen om verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan.

Contactonderzoek
Bij contactonderzoek, zoekt de GGD uit met wie de besmette persoon contact heeft gehad. Dit gebeurt om contact te kunnen leggen met de personen die ook risico lopen om besmet te zijn geraakt.

De GGD spoort de mensen op die risico hebben gelopen door aan de besmette persoon te vragen: wie zitten er in het huishouden; wat voor soort contact is er geweest; hoe lang is dat contact geweest en op welke afstand?
De GGD-medewerker geeft deze mensen instructies, deelt leefregels en vraagt om alert te zijn en zich direct te melden bij de GGD bij ziekteverschijnselen. Contacten worden onderscheiden in verschillende groepen afhankelijk van het risico dat ze gelopen hebben.

Waarom voeren GGD’en bron- en contactonderzoek uit?
GGD’en voeren in geval van een infectieziekte altijd bron- en contactonderzoek uit. Daarmee spoor je besmette personen zo snel mogelijk op, zodat voorkomen wordt dat zij anderen besmetten. Ook bron-onderzoek wordt uitgevoerd om te achterhalen waar iemand de besmetting heeft opgelopen.

Wat gebeurt er met de informatie uit het bron- en contactonderzoek?
Alle contacten die een besmet persoon heeft gehad worden geregistreerd. Na het registreren van deze contacten beoordeelt de GGD-medewerker elk contact: is er een kans dat besmetting heeft plaatsgevonden? Er zijn 3 categorieën van contacten: huisgenoten, overige (nauwe) contacten en overige (niet-nauwe) contacten. Huisgenoten wordt onder andere gevraagd om in quarantaine te gaan (thuisblijven).
Op basis van deze indeling neemt de GGD telefonisch of via e-mail contact op, of verstuurt de GGD een informatiebrief met tips, adviezen en waar men terecht kan met vragen. Ook wordt aan de contacten gevraagd zich direct te melden op het moment dat zij ziekteverschijnselen krijgen die passen bij COVID-19.

Wie voert bron- en contactonderzoek uit binnen de GGD?
GGD’en hebben speciale contactonderzoekers voor het bron- en contactonderzoek. Dit zijn mensen met verschillende achtergronden die weten hoe ze het onderzoek moeten uitvoeren en daarnaast ook wat ze met de resultaten van het onderzoek moeten doen. Zij doen dit altijd volgens de richtlijnen van het RIVM.

Doen GGD’en vaker bron- en contactonderzoek?
Bron- en contactonderzoek is een kerntaak van de GGD en het dagelijks werk van de afdeling infectieziektebestrijding bij de GGD.

Vragen over testen op COVID-19


Hoe verhoudt testen zich tot bron- en contactonderzoek

Voor iedereen die positief is getest wordt een bron- en contactonderzoek gestart.

Wat voor test neemt de GGD af, vanaf juni?
GGD’en nemen de PCR-test af. Daarmee kan worden vastgesteld of iemand het coronavirus op dat moment heeft. Voor deze test wordt met een wattenstaafje in de keel en neus gestreken. In het laboratorium wordt onderzocht of hierin erfelijk materiaal van het virus zit. Als dat wordt aangetroffen staat vast dat deze persoon op dat moment is besmet met het virus.
Dat is de reden waarom alleen mensen met ziekteverschijnselen die passen bij een COVID-19 infectie worden getest.

Wie kan getest worden bij de GGD, vanaf juni?
Vanaf juni kunnen alle volwassenen met ziekteverschijnselen van COVID-19 (hoesten en/of neusverkouden en/of koorts) zich aanmelden voor een test bij de GGD.

Op indicatie van de regionale GGD worden kinderen in het basisonderwijs of kinderopvang getest in het geval van meerdere gevallen van verdenking op coronavirus en na melding van de school en/of kinderopvangorganisatie bij de GGD als er 3 of meer kinderen in een groep zijn met klachten van neusverkoudheid en/of hoesten en/of koorts.

Voor de mensen die op dit moment al door een andere organisatie worden getest verandert er vanaf juni, in principe, niets. Mits hier regionale afspraken over gemaakt zijn. Het gaat hierbij om de onderstaande groepen:

  • Ziekenhuispersoneel en patiënten in het ziekenhuis worden getest door het betreffende ziekenhuis.
  • Bewoners van verpleeghuizen worden getest door het betreffende verpleeghuis.
  • Mensen met ernstige en acute klachten worden getest door behandelend huisarts, betreffende ziekenhuis of zorginstelling.
  • Andere patiënten bij een huisartsenbezoek.
  • Personeel van zorginstelling wordt mogelijk getest door de betreffende zorginstelling, afhankelijk van de regionale afspraken die tussen de instelling en de GGD zijn gemaakt.

Wanneer kom je in aanmerking voor een test bij de GGD, vanaf juni?
Iemand komt in aanmerking voor een test als hij/zij (veelal milde) ziekteverschijnselen passend bij COVID-19 (hoesten en/of neusverkouden en/of koorts) heeft.

Ik ben getest en heb het coronavirus, wat moet ik doen?
Vanaf het moment dat u getest bent blijft u thuis en wacht u op de uitslag. Deze ontvangt u van de aanvragend arts of, indien de test direct bij de GGD is afgenomen, via de GGD. Uw regionale GGD ontvangt sowieso een melding van de positieve uitslag. Dat komt door de meldplicht. Zodra de GGD deze melding heeft ontvangen, neemt de GGD binnen 24 uur contact met u op.