Bron- en contactonderzoek

We willen allemaal steeds meer onze vrijheid terug. Met testen, traceren (bron- en contactonderzoek) en vaccineren kunnen we samen zorgen voor versoepeling van de coronamaatregelen. In Nederland zijn de 25 GGD’en verantwoordelijk voor deze taken. Bron- en contactonderzoek (BCO) is een van de kerntaken van de GGD. Het is het dagelijkse werk van de afdeling infectieziektebestrijding bij de regionale GGD’en.

Wat is bron- contactonderzoek?

De GGD’en voeren bron- en contactonderzoek uit bij verschillende infectieziekten. Met dit onderzoek kunnen we (mogelijk) besmette personen zo snel mogelijk opsporen en voorkomen dat zij anderen besmetten. Bij bron- en contactonderzoek achterhalen we waar iemand de infectie heeft opgelopen en onderzoeken we met wie de besmette persoon contact heeft gehad in de besmettelijke periode.

In het filmpje hiernaast legt arts infectieziektebestrijding van GGD regio Utrecht Putri Hintaran uit wat bron- en contactonderzoek is.

Brononderzoek
Bij brononderzoek zoekt een medewerker van de GGD uit waar iemand mogelijk besmet is geraakt. Met deze kennis kunnen we maatregelen treffen om verdere verspreiding van een infectieziekte tegen te gaan.

Contactonderzoek
Bij contactonderzoek gaat een medewerker van de GGD na uit met wie de besmette persoon contact heeft gehad. We doen dit om personen die risico lopen om besmet te zijn geraakt zo vroeg mogelijk te waarschuwen en te adviseren. Hiervoor vragen we aan de besmette persoon wie er in het huishouden zitten, wat voor soort contact er is geweest, hoe lang dat contact is geweest en op welke afstand. De contacten worden onderverdeeld in verschillende groepen, afhankelijk van het risico dat ze hebben gelopen. De GGD-medewerker adviseert (bijvoorbeeld om in quarantaine te gaan), geeft leefregels mee en vraagt om alert te zijn zodat mensen zich bij ziekteverschijnselen direct bij de GGD kunnen melden voor een test.

Wat gebeurt er met de informatie uit het onderzoek?

Alle contacten die een besmet persoon heeft gehad worden geregistreerd. Daarna beoordeelt de GGD-medewerker elk contact op de kans dat besmetting heeft plaatsgevonden. Er zijn drie categorieën van contacten: huisgenoten (1), overige (nauwe) contacten (2) en overige (niet-nauwe) contacten (3). Van huisgenoten vragen we onder meer om in quarantaine te gaan (thuisblijven).

Op basis van de bevindingen neemt de GGD contact op via telefoon of e-mail. Ook kan de GGD een informatiebrief versturen met tips en adviezen. Hierin staat ook waar mensen terecht kunnen met vragen. Het is belangrijk dat contacten zich direct melden op het moment dat zij ziekteverschijnselen krijgen die passen bij COVID-19.

Quarantaine en isolatie

Als je in quarantaine gaat, blijf je thuis. In quarantaine gelden de volgende leefregels:

  • Blijf thuis en ontvang geen bezoek.
  • Blijf op 1,5 meter afstand van je huisgenoten.
  • Was je handen en nies of hoest in je elleboog.
  • Heeft een huisgenoot COVID-19? Vermijd dan contact met de huisgenoot die besmet is en houd je spullen en je huis schoon.
  • Heb je zelf COVID-19? Ga dan in isolatie. Blijf zoveel als mogelijk alleen op een eigen kamer. Zo zorg je dat jouw huisgenoten geen contact met jou kunnen hebben.

Hoe werkt quarantaine?

Isolatie lijkt op quarantaine maar is op twee punten anders:

  1. Bij quarantaine mag je nog wel contact hebben met huisgenoten die niet besmet zijn (op 1,5 meter afstand). Bij isolatie vermijd je ieder contact zoveel mogelijk. Dit betekent dat je thuis blijft en het liefst ook in je eigen kamer blijft. Je verlaat deze kamer zo min mogelijk en jouw huisgenoten komen zo min mogelijk in deze kamer. Je gebruikt eigen servies, bestek, tandenborstel en handdoeken. Als het kan, gebruik je een eigen wc en douche.
  2. Isolatie duurt totdat je 24 uur klachtenvrij bent, maar duurt minimaal 7 dagen. Daarna mag je uit isolatie en weer naar buiten.

Hoe werkt isolatie?

Meer over quarantaine en isolatie vindt u hier.

Wie voert bron- en contactonderzoek uit?

GGD’en hebben speciale onderzoekers voor het bron- en contactonderzoek. Dit zijn mensen met verschillende achtergronden die weten hoe ze het onderzoek moeten uitvoeren en wat ze met de resultaten moeten doen. Zij doen dit altijd volgens de richtlijnen van het RIVM. Artsen infectieziektebestrijding zijn eindverantwoordelijk voor de medische inhoud van het bron- en contactonderzoek.

Samenwerking met partners
Alle GGD’en hebben een team infectieziektebestrijding. Deze teams zijn flink uitgebreid sinds de uitbraak van COVID-19, zowel met mensen binnen de GGD (van andere teams) als buiten de GGD (bijvoorbeeld door opgeleide studenten, vrijwilligers en uitzendkrachten). Regionaal werken de GGD’en ook samen met callcenters waarmee ze eerder hebben gewerkt.

Als het nodig is, kunnen regionale GGD’en gebruikmaken van de landelijke partijen waarmee GGD GHOR Nederland afspraken heeft gemaakt. Ook kan het voorkomen dat de ene GGD de andere GGD helpt met het bron- en contactonderzoek. Dit gebeurt bijvoorbeeld als er expertise nodig is waar de landelijke BCO’ers niet voor zijn getraind.

Ongekende omvang van COVID-19

De GGD’en hebben de omvang van een infectieziekte als COVID-19 niet eerder meegemaakt. Testen op deze schaal is nieuw voor de GGD’en en de omvang van bron- en contactonderzoek is ongekend. Bij infectieziektebestrijding zijn GGD’en echter gewend aan snel handelen, crisismanagement en opschalen. Vanuit die ervaring kunnen we de gestelde richtlijnen blijven volgen.

Aanpak regelmatig aangepast
Ontwikkelingen gaan snel en situaties zijn veranderlijk en daarom moeten we de aanpak bij COVID-19 regelmatig aanpassen. De laatste versie van onze aanpak staat beknopt in deze Roadmap en aanbiedingsbrief.

Lees meer

“Als iemand moeite heeft met de uitslag, dan nemen we uitgebreid de tijd”

23 feb 2021 Coronavirus

GGD-medewerker Letty Kamper vertelt over haar werk als bron- en contactonderzoeker. Lees meer

Lees meer over

Informatie over verwijderen persoonsgegevens bij de GGD’en

12 feb 2021 Coronavirus

In dit artikel geven we weer op welke manier de GGD’en omgaan met verzoeken van burgers tot het verwijderen van persoonsgegevens. Het gaat om persoonsgegevens die de ... Lees meer

Lees meer over