Forensische geneeskunde

Forensische of gerechtelijke geneeskunde is de tak van geneeskunde die medische kennis toepast ten behoeve van rechtszaken en justitieel onderzoek. De forensisch artsen van de GGD treden op als gemeentelijk lijkschouwer en geven medische zorg en advies in opdracht van politie en justitie.

De taken van forensisch artsen zijn divers. Ze verrichten lijkschouwing bij het vermoeden van niet-natuurlijk overlijden en stellen letselverklaringen en medische beoordelingen op. Ze behandelen arrestanten en nemen lichaamsmateriaal af bij slachtoffers of verdachten van een misdrijf. En voor het Openbaar Ministerie of de rechtbank stellen ze expertiserapporten op over het ontstaan van letsel, of de doodsoorzaak van een slachtoffer.

Medisch sporenonderzoek

De ingeschakelde forensisch arts verzamelt sporen en bewijsmateriaal in verschillende situaties. Bij alcoholverkeerscontroles, bijvoorbeeld. Daar kan hij of zij bloed afnemen. Ook verzamelt een forensisch arts DNA bij slachtoffers en verdachten van zedendelicten. Verwondingen en letsels zijn ook sporen; de forensisch arts is getraind deze helder te beschrijven en fotograferen. Forensisch onderzoek bij kindermishandeling is een medisch expertiseveld op zich. Lees hierover op deze pagina.

Lijkschouw

Soms bestaat het vermoeden dat iemand een niet-natuurlijke dood is gestorven. In dat geval onderzoekt een forensisch arts wat er aan de hand is en probeert de doodsoorzaak te achterhalen. Onder een niet-natuurlijke dood rekenen we dood door ongevallen, misdrijven, zelfmoord en medisch foutieve behandelingen. Levensbeëindiging op verzoek door een behandelend arts (euthanasie) is ook een vorm van niet-natuurlijk overlijden.

Medische arrestantenzorg

Wanneer arrestanten ziek zijn of onder invloed van drank of drugs, schakelt de politie de forensisch arts in. Die levert medische zorg en kan aangeven of het verantwoordelijk is de arrestant te verhoren of op te sluiten.

Wat de GGD GHOR Nederland doet rond dit thema

GGD GHOR Nederland behartigt de belangen van de GGD’en op het gebied van forensische geneeskunde. In het vakgebied zijn veranderingen gaande, mede naar aanleiding van de Kamerbrief van 2018. We ondersteunen de GGD’en bij deze veranderingen.

In 2019 heeft GGD GHOR Nederland een toekomstvisie geschreven over de forensische geneeskunde in Nederland. De komende jaren werken we aan het realiseren van deze ambitie.

Daarnaast is er binnen GGD GHOR Nederland een vakgroep Forensische Geneeskunde die bestaat uit forensisch artsen. Zij vormen een platform voor kennisuitwisseling.

Verder onderhouden we het contact met onze partners op dit gebied. Dat zijn onder meer het Ministerie van Justitie en Veiligheid (J&V) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de politie. We houden ook de verbinding met andere stakeholders zoals het Forensisch Medisch Genootschap (FMG) en de Netherlands School of Public and Occupational Health (NSPOH) die de opleiding voor forensisch artsen verzorgt.

Meer lezen


Heb jij het in je om forensisch arts te worden?

Werken als forensisch arts klinkt als een spannende aflevering van de televisieserie Crime Scene Investigation, maar is dat ook zo? Forensisch arts Jonne Kortmann (39) van GGD Flevoland heeft meer dan tien jaar ervaring en weet er alles van. Ze treedt op als gemeentelijk lijkschouwer als er twijfel is aan een natuurlijke dood, controleert of een euthanasie correct is uitgevoerd, gaat naar het politiebureau voor arrestantenzorg en voert een letselonderzoek uit bij een vermoeden van kindermishandeling. Wat maakt haar werk bijzonder? En wat moet je kunnen om een forensisch arts te zijn?

Lees het interview met Jonne

Michelle Nysten, forensisch arts bij GGD Zuid-Limburg: “Mijn eerste dag als forensisch arts kan ik me nog goed herinneren. Het was een warme dag die begon met een arrestant in het cellencomplex met ontwennings-verschijnselen van heroïne. Daarna volgden drie lijkschouwingen. De eerste lijkschouw was in een verpleeghuis, de volgende was bij iemand in een woonwagenkamp die waarschijnlijk een dag eerder was overleden en de dag eindigde in een tuin met een man die volledig onherkenbaar was. We moesten aan een metalen plaatje in zijn enkel vaststellen dat het om de bewoner ging. Hij had ooit een enkeloperatie gehad.”

Lees het interview met Michelle

 

Bekijk de video over Michelle haar werkzaamheden

Sophie (29) is er klaar voor: het stokje overnemen van haar vader Sieb (65) en moeder Marijke (63) die allebei werken als forensisch arts bij GGD IJsselland. Een echte ‘forensische familie’ dus. Sophie straalt zodra ze over haar opleiding en toekomstige beroep praat. Als kind hoort ze haar ouders dagelijks bevlogen over het vakgebied praten en dat werkt aanstekelijk. Ze weet: dát wil ik later ook worden. “Wij houden ons niet alleen maar bezig met overledenen: júist levende mensen maken een groot deel uit van ons werk.”

Lees hier het interview